Што претставува е-Фактура
е-Фактура е платформа на УЈП за издавање, испраќање и архивирање на фактури во структуриран електронски формат. Документите се пренесуваат преку API директно меѓу софтверот на издавачот и системот на УЈП, потоа стигнуваат до примателот.
Тоа не е PDF испратен по е-пошта. Тоа не е скенирана хартиена фактура. Се работи за машински читлив XML документ во UBL 2.1 формат, потпишан со дигитален сертификат на издавачот.
Клучни карактеристики:
- Стандардизиран формат, ист за сите бизниси
- Автоматска валидација во моментот на испраќање
- Архивирање на ниво на УЈП, без обврска за чување хартија
- Реално време за следење на ДДВ обврски
Зошто УЈП ја воведува сега
Министерството за финансии ја позиционира реформата како клучна алатка против сивата економија. Според проценките, неевидентираните трансакции го чинат буџетот стотици милиони евра годишно во неисплатен ДДВ.
Дополнителни мотиви:
- Усогласување со европските стандарди (EN 16931)
- Намалување на административните трошоци за бизнисите
- Побрзо враќање на ДДВ за извозници
- Намалување на грешки при рачно внесување податоци
Системот веќе работи во Италија, Романија, Полска и Србија. Македонија ги користи нивните искуства како основа.
Кои бизниси се засегнати
Обврската се однесува на сите ДДВ-обврзници. Тоа значи фирми со годишен промет над 1.000.000 денари (околу 16.000 евра). Според податоците на УЈП, станува збор за помеѓу 50.000 и 70.000 субјекти.
| Тип на бизнис | Засегнат |
|---|---|
| ДДВ-обврзник | Да, задолжително |
| Фирма под прагот од 1 милион денари | Не, но може доброволно |
| Физичко лице кое издава фактури | Само ако е ДДВ-обврзник |
| Странска фирма со ПИБ во РСМ | Да |
Вклучени се сите видови документи: излезни фактури, влезни набавки, кредитни белешки, авансни фактури.
Клучни датуми за 2026
Воведувањето е поделено во фази. УЈП почна со најголемите даночни обврзници и постепено опфаќа помали компании.
| Датум | Фаза |
|---|---|
| 01/01/2026 | Старт на пилот-фаза, доброволно вклучување |
| 01/07/2026 | Задолжителна примена за големи компании |
| 01/10/2026 | Целосна задолжителна примена за сите ДДВ-обврзници |
До крајот на септември 2026 година, секој ДДВ-обврзник мора да ја има поставено интеграцијата. По 1 октомври, фактури испратени надвор од системот нема да бидат валидни за ДДВ одбиток.
Што добиваат компаниите
Преминот бара инвестиција во почетокот, но носи долгорочни заштеди. Бизнисите кои веќе користат сметководствен софтвер ќе добијат ажурирања од нивните добавувачи без дополнителни трошоци.
Конкретни придобивки:
- Бесплатни алатки и API документација од УЈП
- Намалено време за обработка на фактури за околу 60 проценти според проценки од регионот
- Помалку грешки при пренос на податоци кон сметководители
- Можност за автоматизирана резервација на побарувања и обврски
- Полесно усогласување при ДДВ инспекции
Документацијата е достапна на efakturawiki.ujp.gov.mk, а тест опкружувањето на efakturatest.ujp.gov.mk.
Следниот пост во оваа серија ќе разгледа како конкретно да ја подготвите вашата фирма за рокот на 1 октомври 2026 година.